<html>

	<head>
		<meta http-equiv="Content-Language" content="th">
		<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=windows-874">
		<meta name="generator" content="Microsoft FrontPage 5.0">
		<meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document">
		<title>วิปัสสนากรรมฐานกับสุขภาพจิต</title>
	    </head>

	<body bgcolor="white" bgproperties="fixed" background="images/meditation/007.jpg">
<blockquote>
  <p><b>วิปัสสนากรรมฐานกับสุขภาพจิต</b></p>
  <p align="left">โลกในยุคปัจจุบันนี้แคบลงทุกที ๆ ดังจะเห็นว่า การติดต่อสื่อสารจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเป็นไปอย่างรวดเร็ว 
    ความเจริญของเทคโนโลยีสมัยใหม่ก้าวไปอย่างพุ่งพรวด วัฒนธรรมจากแหล่งหนึ่งไหลไปสู่อีกแหล่งหนึ่งเร็วมาก&nbsp;สิ่งบำรุงบำเรอความสุขของคนเรา 
    ไม่ว่าจะเป็นทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย หรือใจก็เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เปรียบเทียบกับสมัยก่อน 
    เราต้องเตรียมทำอาหารสำหรับเวลาที่รู้สึกหิว เมื่อ ๔๐ กว่าปีที่แล้ว เราต้องก่อเตาเพื่อหุงหาอาหาร 
    แม้แต่จะแกงสักหม้อ ก็จะต้องโขลกน้ำพริกเอง แต่ทุกวันนี้ เรามีเตาสวยงาม สะอาดและทันสมัย 
    อาจเป็นเตาที่ใช้แกสหรือไฟฟ้า จุดพรึบเดียว หรือเพียงแค่กดปุ่มก็ได้ความร้อนเพื่อทำให้อาหารสุก 
    เรามีน้ำพริกแกงสำเร็จรูป หรือมีกะทิกระป๋องสำหรับทำแกงเผ็ดในเวลาอันรวดเร็ว 
    และไม่เหนื่อยแรง ถ้าสะดวกกว่านั้นเรามีแกงสำเร็จรูปเป็นอาหารกระป๋องเพียงแค่เปิดฝาออกมาอุ่นก็จะได้รับประทานทานแกง 
    หรือถ้าจะสื่อสารกับคนรักที่อยู่ไกลในต่างประเทศก็ไม่ต้องเสียเวลามาเขียนจดหมายแอร์เมล์ส่งไปรษณีย์นับเป็นอาทิตย์กว่าจะถึง 
    แต่ทุกวันนี้ใคร ๆก็ใช้มือถือเป็นว่าเล่น เพียงแค่กดหมายเลขก็ได้พูดคุยกันแล้ว 
    &nbsp;แม้ขณะนี้ก็สามารถทำให้เห็นผู้พูดในจอมือถือได้ แต่อะไรได้ คนเรากลับดูเหมือนจะมีความทุกข์มากขึ้น 
    และไม่อาจจัดการกับความทุกข์ได้เลย กลับโดนเจ้าตัวความทุกข์เล่นงานจนกระทั่ง 
    บางคนเป็นโรคนอนไม่หลับ โรคเครียด โรคประสาท และคนเป็นโรควิตกกังวล หวาดกลัวมากขึ้น 
    พ่อแม่มีปัญหาเรื่องลูกไม่อยากไปโรงเรียน หนีเรียนมากขึ้น เราจัดการกับวัตถุภายนอกได้แต่ไม่สามารถจัดการกับตัวเราเองได้และไม่สามารถควบคุมจิตใจและอารมณ์ให้อยู่ในระเบียบ 
    วินัย ได้ตามที่ต้องการ เพราะไม่เคยได้มีการฝึกให้จิตใจของเราซึ่งเกาะเกี่ยวกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นทางตา 
    หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ด้วยความอดทน เราจึงตกเป็นทาสของกิเลส ตัณหาจนกระทั่งโงหัวไม่ขึ้น 
    มีแต่อารมณ์ที่เร่าร้อน ตกเป็นทาสของวัตถุ อยากนั่นอยากนี่ ระงับดับความอยากของตนเองไม่ได้ 
    อดไม่ได้ รอไม่ได้ คิดขึ้นมาปุ๊บจะต้องให้ได้ปั๊บอะไรทำนองนี้ จิตใจจึงอ่อนแอไม่สามารถเอาชนะกิเลสที่เกิดขึ้นมาได้กิเลสเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นย่อมไม่สูญหายไปไหน 
    แต่กลับจะรวมตัวและตกตะกอนนอนก้น กลายเป็นกลายเป็นกิเลสอย่างละเอียดซึ่งทางธรรมะเรียกว่า 
    อนุสัยกิเลส (latent disposition)หรือ อาสวะ (mental defilement) อยู่ในภวังคจิตหรือจิตไร้สำนึก 
    the unconscious) โดยไม่รู้ตัว</p>
</blockquote>
<p align="center"> <img border="0" src="images/meditation/011.gif" width="100" height="101"></p>
<blockquote>
  <p align="left">ทางพุทธศาสนามีวิธีที่จะขจัดกิเลสที่เป็นอนุสัย อาสวะ หรืออกุศลมูลเหล่านี้ได้คือการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน 
    (insight meditation)วิปัสสนากรรมฐานคืออะไร วิปัสสนากรรมฐานเป็นวิธีเจริญภาวนาอย่างหนึ่งในพุทธศาสนาที่ก่อให้เกิดการเห็นแจ้งในอาการที่เรียกว่า 
    พระไตรลักษณ์ หรือปัญญาอันนำไปสู่ความพ้นทุกข์ </p>
</blockquote>
<div align="center"> 
  <center>
    <table border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse" bordercolor="#111111" id="AutoNumber1">
      <tr> 
        <td valign="top">วิ</td>
        <td valign="top">=</td>
        <td valign="top">แจ้ง, ชัด</td>
      </tr>
      <tr> 
        <td valign="top">ปัสสนา</td>
        <td valign="top">=</td>
        <td valign="top">ปัญญาที่เห็นแจ้งชัดในรูปนาม<br>
          ซึ่งเป็นอารมณ์ที่ปรากฏขึ้นทางทวารทั้งหก<br>
          ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ</td>
      </tr>
    </table>
  </center>
</div>
<blockquote>
  <p>รูปนามคืออะไร รูป คือ กาย, นาม คือ ใจ รูปนาม คือ กายกับใจ (จิต)นั่นเอง ดังนั้นการฝึกวิปัสสนากรรมฐานก็คือการฝึกกายและใจของเราให้ได้รับการควบคุมดูแล 
    สามารถเอาชนะใจที่อยากได้และเร่าร้อน รู้จักความสงบร่มเย็น มีความอดทนอดกลั้น 
    นั่นแหละ </p>
</blockquote>
<p align="center"><img border="0" src="images/meditation/012.gif" width="100" height="101"></p>
<blockquote>
  <p>พระพุทธองค์ตรัสว่า “ทางนี้เป็นทางเอกหรือทางเดียวเท่านั้น (the only way)“ 
    การเจริญวิปัสสนากรรมฐานแนวนี้อาจเรียกชื่อว่าเป็นการเจริญ สติปัฏฐาน ๔ กล่าวคือเป็นการกำหนดสติไว้ที่ฐานทั้งสี่ 
    ได้แก่</p>
  <p><u>กายานุปัสสนา</u> เป็นการกำหนดรูปล้วน ๆ เอาจิตไปกำหนดที่ท้อง ตรงบริเวณสะดือ 
    สังเกตดูอาการ ในที่นี้หมายถึงการเคลื่อนไหว ( movement or motion ) ของท้อง 
    และ เวลาที่ท้องพองก็ให้กำหนกว่า พองหนอ เวลาที่ท้องยุบก็ให้กำหนดในใจว่า ยุบหนอ</p>
  <p><u>เวทนานุปัสสนา</u> เป็นการกำหนดนามล้วน ๆ คือเอาจิตไปกำหนดที่เวทนาขันธ์ได้แก่อาการเจ็บ 
    ปวด เมื่อย คัน เมื่อมีอาการปวดเกิดขึ้นก็ให้กำหนดในใจว่า ปวดหนอ ๆ เมื่อยก็กำหนดว่า 
    เมื่อยหนอ ๆ</p>
  <p><u>จิตตานุปัสสนา</u> เป็นการกำหนดนามล้วน ๆ คือการมีสติเข้าไปตั้งเพื่อกำหนดรู้จิต 
    เมื่อจิตคิดถึงเรื่องราวต่างๆ ให้ตั้งสติกำหนดในใจว่า คิดหนอ ๆ ไม่ต้องกำหนดว่าคิดเรื่องอะไร 
    หรือถัามีอารมณ์ราคะ พอใจ ยินดี ก็ให้กำหนดว่า ราคะหนอ ๆ พอใจหนอ ๆ ยินดีหนอ 
    ๆ โกรธหนอ ๆ หงุดหงิดหนอ ๆ เป็นต้น</p>
  <p><u>ธรรมมานุปัสสนา</u> เป็นการกำหนดรู้ธรรมที่เป็นที่ตั้งของอารมณ์วิปัสสนากรรมฐานได้แก่ 
    นิวรณ์ ๕ ขันธ์ ๕ และ อายตนะ ๑๒ </p>
  <p>นิวรณ์ ๕ คือ<br>
    ๑) กามฉันทะ ได้แก่ความพอใจในรูปรสกลิ่นเสียงและสิ่งสัมผัสที่น่าพึงพอใจ สวยงาม<br>
    ๒) พยาบาท ได้แก่ความโกรธเคือง การคิดปองร้าย ให้กำหนดว่า โกรธหนอ <br>
    ๓) ถีนะมิทธะ ได้แก่ ความท้อแท้ อ่อนอกอ่อนใจ ง่วงเหงาหาวนอน ให้กำหนดว่าง่วงหนอ 
    ๆ เบื่อหนอ ๆ ท้อแท้หนอ ๆ <br>
    ๔) อุทธัจจะกุกกุจจะ ความฟุ้งซ่านหงุดหงิดรำคาญใจ หรือความวิตกกังวล ให้กำหนดว่า 
    ฟุ้งหนอ ๆ หงุดหงิดหนอ ๆ <br>
    ๕) วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย เมื่อเกิดขึ้นก็ให้กำหนดว่า ลังเลหนอ ๆ สงสัยหนอ 
    ๆ เป็นต้น</p>
  <p>ขันธ์ ๕ คือสิ่งสมมุติขึ้นเป็นคนเราได้แก่ &nbsp;รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ</p>
  <p>อายตนะ ๑๒ ได้แก่ อายตนะภายใน ๖ อายตนะภายนอก ๖ อายตนะภายในได้แก่ ตา หู จมูก 
    ลิ้น กาย ใจ อายตนะภายนอก ๖ คือ รูป เสียง กลิ่น รส สิ่งที่ถูกต้องกาย และสิ่งที่ใจนึกคิด 
    เวลาที่ ตาเห็นรูปก็ให้กำหนดว่า เห็นหนอ ๆ หูกระทบกับเสียงก็ให้กำหนดว่า ได้ยินหนอ 
    ๆ กายสัมผัสกับความร้อนก็กำหนดว่า ร้อนหนอ ๆ หรือ เย็นหนอ ๆ เวลาที่ใจนึกคิดก็ให้กำหนดว่าคิดหนอ 
    ๆ เป็นต้นดูไปแล้วรู้สึกว่าเป็นการกำหนดโดยรอบ กำหนดไปเสียทุกสิ่งทุกอย่าง น่าจะยาก 
    ยาก..ส์ไหมเนี่ย....ดูว่าเป็นเรื่องละเอียด ความจริงไม่ยากหรอก ต้องค่อยเป็นค่อยไป 
    ต้องหัดกำหนดไปทีละอย่างก่อน เช่นกำหนดที่อาการพองอาการยุบ อย่างเดียวจนกระทั่งจิตสงบ 
    จิตตั้งมั่น แล้วจึงไปหัดกำหนดอย่างอื่น ๆ ต่อไป อย่าเพิ่งไปกำหนดหลายอย่างในตอนแรกทั้งที่เรายังเหมือนกับเป็นเด็กนักเรียนชั้นอนุบาล 
    เรียนทีเดียวเท่ากับนักเรียนชั้น ม. ปลายก็จะทำอะไรไม่ได้ มันตีกันยุ่งเหยิงไปหมด 
    อาการพอง-ยุบนี่ถือว่าเป็นฐานหลักฝึกให้ได้จริง ๆ แค่นี้ก็เหลือกินแล้ว </p>
  </blockquote>
<p align="center"><img border="0" src="images/meditation/014.gif" width="100" height="100"></p>
<blockquote> 
  <p><b>การกำหนดรู้คืออะไร ?</b><br>
    การกำหนดรู้ &nbsp;หมายถึงการใส่ใจ หรือการกระทำในใจ การกำหนดรู้เข่นนี้เรียกว่าการกำหนดรู้เฉย 
    ๆหรือการกำหนดสักแต่ว่ารู้ คนเราเมื่อมองสิ่งไรจะต้องมีความคิดความรู้สึก อารมณ์เข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ 
    เช่นเห็นคนคนหนึ่งเดินมา ใจของเราก็จะคิดว่า ผู้หญิงหรือผู้ชาย อ้อ..เป็นผู้หญิง 
    แล้วสวยไหม..หน้าตาเป็นอย่างไร.... แต่งตัวแบบไหน เออแหม..เสื้อผ้าแบบนี้สวยดี 
    หรือไม่ก็..ว้า..แย่ ไม่เข้าท่า ความรู้สึกชอบหรือไม่ชอบก็จะเข้ามาเกี่ยวข้อง 
    ดังนี้จะเห็นว่ากิเลสเข้ามาในจิตใจผู้กำหนดพรั่งพรูไปหมดดังนั้นการกำหนดสักแต่ว่ารู้ 
    หรือการกำหนดรู้เฉย ๆ ( bare attention ) จึงเป็นการกำหนดที่ไม่ให้มีความรู้สึกนึกคิดและอารมณ์เข้าไปเกี่ยวข้อง 
    เช่น เห็นก็ให้กำหนดว่าเห็นหนอ ๆ เท่านั้น หรือถ้าหูได้ยินเสียงก็ให้กำหนดว่า 
    ได้ยินหนอ ๆ เท่านั้น (จิตไม่ต้องปรุงแต่ง) </p>
</blockquote>
<p align="center"><img border="0" src="images/meditation/013.gif" width="100" height="102"></p>
<blockquote> 
  <p><b>หัวใจของการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน</b><br>
    มีบางคนบอกว่า..แหม ปฏิบัติวิปัสนากรรมฐานมาตั้งนานแล้วแต่ไม่เห็นจะก้าวหน้าไปถึงไหนเลย 
    ยังย่ำต๊อกอยู่ที่เดิม ถ้าเป็นเช่นนี้ ให้ดูที่ตัวเราแล้วถามว่าเราปฏิบัติตามนี้หรือเปล่า 
    ?</p>
  <p>๑. อาตาปี ได้แก่วิริยะ หรือ ความเพียร (effort) มีความอดทน ขยัน ไม่เกียจคร้านหรือไม่ 
    กำหนดนั่ง ครึ่งชั่วโมงแล้วนั่งได้ตามที่ตั้งใจไว้หรือไม่ บอกว่าไม่ให้หยุกหยิกเกาโน่นเกานี่ 
    หรือไม่ให้เปลี่ยนอิริยาบถ แต่พอคันก็เกา ปวดก็โอ๊ย!..ไม่ไหวแล้ว ขอขยับหน่อย 
    นั่งไปได้สักสิบยี่สิบนาทีแหมชักจะปวดเบา ขอเข้าห้องน้ำ ออกจากห้องน้ำได้ สิบห้านาที 
    หิวน้ำอีกแล้ว.......อย่างนี้นั่งไปเท่าไร สมาธิก็ไม่เกิด</p>
  <p>๒. สติมา ได้แก่สติ (mindfulness) มีความหมายสองอย่าง คือการระลึกได้ หรือนึกได้ 
    ใครที่มีอายุแล้วอยากความจำดี ไม่หลงลืมง่าย หรือใครเป็นนักเรียนอยากนึกคำตอบได้เวลาสอบ 
    ก็...อะแฮ่ม !! มาฝึกวิปัสสนากรรมฐานซะนะจ๊ะ ..หนูจ๋า เผลอ ๆ เก่งไม่รู้เรื่อง 
    อีกความหมายหนึ่งคือ การเลือกคัด ( เอาแต่สิ่งที่มีประโยชน์ ไม่มีประโยชน์ก็โยนทิ้งไป 
    ) สติตัวนี้ อาจารย์หมอจำลอง ชอบบอกกับพวกเราบ่อย ๆ ว่า เปรียบได้กับนายทวาร 
    (ทหารที่ยืนยามเฝ้าประตูเมืองสมัยโบราณ) ถ้านายทวารเห็นคนที่ท่าทางไม่ค่อยจะดีผ่านมา 
    นายทวารจะกักไว้ไม่ยอมให้ผ่านเข้าไปในเมือง (คงกลัวว่าจะเป็นไส้ศึก หรือผู้ร้าย) 
    ถ้าเป็นคนที่ได้รับการฝึกวิปัสสนากรรมฐานมาก็จะมีสติที่เปรียบได้กับนายทวาร เพราะฉะนั้น 
    เขาจะไม่ทำชั่วหรือตกไปในที่ชั่ว ใครเอาสิ่งเสพติดมาแล้วพูดเป่าหูอย่างไรเขาก็จะไม่เสพ 
    เพราะจิตของเขาจะรู้จักในการแยกแยะว่าอะไรดี และอะไรไม่ดี สังเกตคนมีสติได้ไม่ยาก 
    ท่าทางเขาจะไม่ดูลอย ๆ ทำอะไรจิตใจเขาก็จะเกาะเกี่ยวกับสิ่งนั้น ให้กำหนดพอง-ยุบ 
    จิตก็จะยึดติดแนบแน่นกับพองยุบ ไม่ลอยไปคิดถึงเรื่องอื่น คราวนี้ทำอะไรก็ขอให้สติมา 
    มา..นะจ๊ะ เพราะ สติมาปัญญาเกิด สติเตลิดจะเกิดปัญหา</p>
  <p>๓. สัมปชาโน ได้แก่ สัมปชัญญะ หมายถึงความรู้ตัวทั่วพร้อม คือรู้ว่าขณะนี้กำลังทำอะไรอยู่ 
    ไม่ว่าจะเป็นการกระทำทางกาย วาจา หรือใจ</p>
  </blockquote>
<p align="center"><img border="0" src="images/meditation/VIPAS1.jpg" hspace="8" vspace="8" width="200" height="178"></p>
<blockquote>
  <p> นี่เขียนมาเพียงเท่านี้ถ้าจะปฏิบัติให้ได้ดีก็จะต้องใช้เวลาเป็นหลายปี ใครที่ไม่เคยปฏิบัติ 
    อย่าเพียงแต่อ่าน อ่านแล้วไม่ปฏิบัติจะรู้สึกว่า ยาก แต่ถ้าลงมือปฏิบัติให้ได้จริง 
    แล้วมีวิริยะทุกอย่างจะค่อยเป็นไปและจะมีความก้าวหน้าในที่สุด คิดดูซิแม้เพียงนั่งนิ่ง 
    ๆ แล้วทำใจให้สงบสักพัก เราก็ยังรู้สึกสบาย การปฏิบัติควรมีครูอาจารย์ ที่รู้จริงคอยสอบอารมณ์ 
    หรือมีกัลยาณมิตรคอยให้คำแนะนำจึงจะก้าวหน้า ดังนั้นท่านใดที่สนใจและต้องการจะปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในแนวนี้ 
    จะมีการฝึกอบรมปีละครั้ง ในเดือนตุลาคมของทุก ๆปี <br>
	<blockquote><B>ปีนี้จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๓๐ ตุลาคม ๒๕๔๘ ถึง ๖ พฤศจิกายน ๒๕๔๘ ย้ายสถนที่จากคณะมนุษยศาสตร์ มาจัดที่ ศูนย์ฝึกอบรมเกษตรศาสตร์แม่เหียะ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ติดต่อได้ที่ (๐๕๓) ๙๔๓ ๖๒๔, (๐๕๓) ๙๔๓ ๒๒๖, (๐๕๓) ๙๔๓ ๓๓๓, (๐๑) ๙๕๒ ๑๕๑๕</B></blockquote></p>
  <p><img src="images/meditation/20.jpg" width="173" height="199" hspace="8" border="0" align="left">ค่าลงทะเบียน 
    ประมาณ ๙๐๐ – ๑,๐๐๐ บาท เพราะจะต้องนำไปเป็นค่าอาหาร และค่าใช้สอยอย่างอื่น ๆ 
    ในการจัดงาน ใครบริจาคมากกว่านี้ก็เป็นบุญเป็นกุศลติดตัวของท่านไปภายภาคหน้า 
    หรือใครประสงค์ที่จะบริจาคน้อยกว่านี้ก็ไม่ว่า ขอให้มาปฏิบัติก็แล้วกันถ้าอยากจะปฏิบัติจริง 
    ๆ ผลที่ได้คือสติที่เปรียบเสมือนภูมิคุ้มกันและปํญญาที่เป็นเครื่องดับทุกข์ สติและปัญญานี้เป็นธรรมที่มีอุปการะมาก 
    สามารถเอามาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิผล ก่อนเข้าปฏิบัติให้สำรวจดูว่ามีภาระกิจใดที่ยังคั่งค้างอยู่สมควรปฏิบัติให้เสร็จสิ้นไป 
    หรือมอบหมายให้ผู้อื่นปฏิบัติแทน อย่าให้มีความกังวลในเรื่องงาน ไม่ควรนำโทรศัพท์มือถือติดมาในระหว่างการเข้าฝึกอบรม 
    ไม่ควรติดต่อกับผู้อื่นภายนอกหรือรับฟังข่าวสารในระหว่างการปฏิบัติ นำข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัวที่จำเป็นเช่น 
    ขันน้ำ สบู่ แปรงสีฟัน ยาสีฟัน รองเท้าแตะ เสื้อผ้า สีขาว ถ้าไม่มี ควรเป็นสีอ่อน 
    ๆ ไม่ฉูดฉาด กางเกงควรเลือกที่หลวม เวลานั่งนัดสมาธิแล้วจะได้ไม่ตึงทำให้ไม่เจ็บปวดเมื่อยจะได้นั่งได้นาน 
    ๆ ของสุภาพสตรีถ้าเป็นกระโปรงหรือผ้าซิ่นควรหลวม (กว้าง) และยาว นั่งแล้วจะได้ไม่ตึง 
    ไม่รั้ง นั่งได้สบาย ใครขี้หนาวควรมีเสื้อหนาวบาง ๆไว้ใส่เวลานั่งปฏิบัติในห้องแอร์ 
    หรือเวลาฝนตก มุ้งหมอน ที่นอนไม่ต้องเอาไป คนขี้หนาวให้เผื่อผ้าห่มส่วนตัวไว้สักผืนบาง 
    ๆ อาหารมีให้ทานทุกวันทุกมื้อ ไม่มีอด ระหว่างการปฏิบัติไม่พูดคุยกัน เพราะจะทำให้ใจฟุ้ง 
    เก็บอารมณ์ไม่ได้ เท่านั้นยังไม่พอเราอาจไปทำความรบกวนกับผู้ที่เขาตั้งใจมาปฏิบัติทำให้เสียสมาธิไปด้วย 
    ข้อควรปฏิบัติย่อ ๆ ก็มีเท่านี้ ผู้ที่สนใจต้องการรู้มากกว่านี้ ให้ไปหาอ่านได้จากหนังสือ 
    <a href="books.html#วิปัสสนากรรมฐานกับเชาวน์อารมณ์">วิปัสสนากรรมฐานและเชาวน์อารมณ์</a> 
    กับหนังสือ <a href="books.html#จิตวิทยาของความดับทุกข์">จิตวิทยาของความดับทุกข์</a> 
    เขียนโดย ศ.นพ.จำลอง ดิษยวณิช ก็จะได้รายละเอียดเพิ่มเติม</p>
  </blockquote>
<p align="center"><img border="0" src="images/meditation/VIPAS4.jpg" width="200" height="110"><img src="images/meditation/VIPAS5.jpg" width="200" height="110" hspace="0" vspace="0" border="0"></p>
</body>

</html>�