ความเครียด

ต้นเหตุของโรคทางจิตใจทุกโรคนั้น ส่วนมากมีความเครียด และความวิตกกังวลเป็นรากเหง้า และความวิตกกังวลนั้นก็มีสาเหตุมาจากความขัดแย้งภายในจิตใจ ส่วนมากความเครียดนั้น มักเกี่ยวข้องกับสิ่งเร้าที่มากระทบเราทางอวัยวะรับสัมผัส ดังนั้น จึงอยากให้ท่านมารู้จักกับเจ้าตัวความเครียดเพื่อที่จะได้ คลายเครียด ลดวิตกกังวล

ความจริงแล้ว ความเครียด เป็นประสบการณ์อย่างหนึ่งในชีวิตประจำวันของคนเรา และบางครั้งก็เป็นสภาวะที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ และจะต้องเผชิญหน้ากับมัน จึงต้องพยายามที่จะปรับตัวกับเจ้าความเครียดนี้ให้ได้ในทุกโอกาส

ถ้าเช่นนั้น…บอกหน่อยได้ไหมว่าความเครียด คืออะไร ?

ดูง่าย ๆ อย่างนี้ก็แล้วกัน ถ้าเอาเชือกเส้นหนึ่งผูกเข้ากับปลายเสาทั้งสองข้างให้ตึง แล้วเอาน้ำหนักมาถ่วงไว้ที่ตรงกลางเส้นเชือก เชือกก็จะตึงขึ้นเรื่อย ๆ ยิ่งถ้าเป็นของที่หนักมาก เชือกก็จะตึงจนแทบจะขาดลงไป ความตึงของเส้นเชือกที่ว่านี้แหละคือเจ้าความเครียดละ

ถ้าอธิบายความหมายของความเครียดจริง ๆ ที่เกิดขึ้นกับคนเรา อาจกล่าวได้ว่า เป็นสภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อมีสิ่งเร้าจากภายนอก ซึ่งอาจเป็นรูป เสียง กลิ่น รส สิ่งสัมผัส และความนึกคิด มากระทบกับตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจของคนเรา จนก็ให้เกิดการปรับตัวขึ้นเพื่อจัดการกับสิ่งนั้น ๆ เช่นเสียงที่ดังมากจนเกินขนาด มันทำให้เราหงุดหงิด ดังนาน ๆ จนเรียกว่าแทบจะแก้วหูระเบิด ทำให้เราเกิดความหงุดหงิด เครียด รำคาญใจ อาจทุรนทุรายจนต้องหาทางหนีไปเสียที่อื่น มิฉะนั้นก็ต้องพยายามหาทางลดต้นตอของเสียงนั้น เพื่อให้เสียงเบาลง หรือหนีไปอยู่เสียที่อื่น

อาจสรุปได้ว่าความเครียดเป็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับคนเรา จนต้องทำให้…มีการปรับตัวเกิดขึ้น

สาเหตุของความเครียดมาจาก

  • สิ่งแวดล้อม เช่น ฝนตกหนัก รถติด พอกลับมาถึงบ้านก็พบว่าพายุที่พัดมาแรงทำให้กิ่งไม้หักทับหลังคาบ้านพัง เกิดสงคราม หรือไฟไหม้ เป็นต้น
  • ร่างกาย เช่น สุขภาพอ่อนแอ เจ็บป่วย พิการทางร่างกาย การเปลี่ยนแปลงของวัย
  • จิตใจ เช่น เป็นคนมีนิสัยคิดมาก ขี้จุกจิก ใจน้อย ขี้กังวล กลัว มีเรื่องที่ทำให้จิตใจเครียดและวิตกกังวล

โฮมย์ และราเฮ (Holmes and Rahe) กล่าวว่าการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตของคนเรานำไปสู่ ความเครียด ในปี 1967 ทั้งสองคนได้ทำการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดกับเหตุการณ์ชีวิต มีการวัดระดับของความเครียดเป็นหน่วยวัด ตัวอย่าง การตายของคู่สมรสจัดว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตที่นำมาสู่ความเครียดที่สูงสุด มาตรวัดแสดงตัวเลขถึง 100 หน่วย การหย่าร้าง ตามมาเป็นอันดับสอง 73 หน่วย … อันดับ 6 การบาดเจ็บหรือการเจ็บป่วยที่รุนแรง วัดได้ 53 หน่วย จะเห็นได้ว่าแม้แต่การเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตที่เป็นเรื่องของความสดชื่นรื่นเริง เช่นการแต่งงาน ก็อาจก็ให้เกิดความเครียดได้ถึง 50 หน่วย จัดอยู่ในอันดับที่ 7 หรือการจัดงานปีใหม่ก็ทำให้คนเรา เครียดได้ถึง 12 หน่วย เป็นต้น

ความเครียดกับความอ้วน ผู้หญิงในยุคนี้ไม่มีใครอยากอ้วน เพราะอ้วนแล้วจะไม่สวย แต่เมื่อไรที่เครียดก็มักจะอ้วน ดังนั้นความเครียดก็จะมีความสัมพันธ์กับความอ้วน และน้ำหนักตัว

อาการของความเครียด

  1. ความเครียดของกล้ามเนื้อ สั่น ปวดกล้ามเนื้อ หนังตากระตุก ตกใจง่าย เป็นต้น
  2. ระบบประสาทเสรีทำงานมากขึ้น ทำให้เกิดอาการ เหงื่อออก หัวใจเต้นแรง เร็ว มือเท้าเย็น วิงเวียนศีรษะ เสียวแปลบปลาบ ท้องไส้ปั่นป่วน สะบัดร้อนสะบัดหนาว ท้องเดิน ไม่สบายในกระเพาะ หน้าแดง อัตราของชีพจรและการหายใจเร็วขึ้น
  3. ความคาดหวังที่หน้าสะพรึงกลัว ทำให้เกิดวิตกกังวล กลัว คาดคิดเอาเองว่าจะมีเหตุร้ายเกิดขึ้น กลัวว่าจะตาย กลัวจะเป็นบ้า หรือเสียสติ
  4. ความระแวดระวังและการสอดส่อง เกิดมีอาการใส่ใจในสิ่งต่าง ๆ มากขึ้น ขาดสมาธิ นอนไม่หลับ รู้สึกตื่นเต้นกระวนกระวาย ขาดความอดทน

ถ้ารู้สึกว่าชักจะเครียดมากไปสักหน่อยแล้ว ก็น่าที่จะหากลวิธีในการคลายเครียด เช่น

พูดออกมา ยิ่งมีเรื่องกลุ้มอกกลุ้มใจอย่างนี้ละก็ อย่าปล่อยให้เจ้าความทุกข์ระทม อัดสุมรุมเร้าอยู่ในอก ควรที่จะหาใครที่ไว้เนื้อเชื่อใจได้ เช่น พ่อแม่ พี่ เพื่อนสนิท มิตรสหายที่ไว้ใจได้ เป็นที่ปรึกษา จะคุยกับพระ หรือไปหาแพทย์ก็ได้ คุณจะรู้สึกว่า เมื่อพูดไปแล้ว จะเกิดความโล่งใจเข้ามาแทนที่

การแก้ปัญหาทีละอย่าง ถ้ารู้สึกว่าปัญหามีมากจนตั้งตัวแทบไม่ติด อะไรร้าย ๆ ดูจะถาโถมเข้ามาจนชักจะไม่ไหวอยู่แล้ว ก็ขอให้ตั้งสติแล้วลองคิดดูว่าจะจัดการแก้ไปทีละอย่าง เอาที่พอจะแก้ไหวก่อน แล้วปัญหายาก ๆ ก็จะค่อย ๆแก้ไปจนในที่สุด คุณก็จะชนะมัน

อย่าตีตนไปก่อนไข้ อะไรที่ยังมาไม่ถึงก็อย่าเพิ่งไปคิดว่ามันจะเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ และก็มักจะคิดแต่ที่ร้าย ๆ ชะทั้งนั้น แล้วอย่างนี้ถ้าไม่เครียดก็ไม่รู้จะว่ายังไงแล้ว ให้รอดูไปก่อน เมื่อถึงเวลาจริงเรื่องที่คิดว่าร้ายอาจกลายเป็นดีไปก็ได้ หรือถ้า จะไม่ดีขึ้นมาจริง ๆแล้ว ถ้าหากมีความอดทน ต่อสู้ ยืนหยัดในที่สุดเรื่องร้ายก็จะต้องผ่านพ้นไป

การพักผ่อนหย่อนใจ บางคนเอาแต่ทำงาน ไม่เคยไปเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ ก็ทำให้เครียดได้ การดูหนัง ฟังเพลง แม้แต่ดูโทรทัศน์ อ่านนิตยสาร ขับรถชมวิว ก็จะทำให้จิตไจได้รับความผ่อนคลายไปได้ดีทีเดียวออกกำลังกาย ใครอย่าคิดว่าไม่สำคัญ การเดิน ( จ๊อกกิ้ง )ในตอนเช้า หรือเย็น การไปเต้นแอโรบิค การรำมวยจีน เป็นสิ่งที่ดีกับสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ ทำให้คลายเครียดได้ผลชะงัดดีทีเดียว

การระงับความโกรธ แน่นอน คนเราต้องมีเวลาที่จะโกรธขึ้นมาบ้าง แต่ความโกรธก็ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาอะไร กลับเป็นผลเสียและทำให้ปัญหาลุกลามขยายจากเรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่โตจนเกินกว่าจะแก้ไขได้ เลยยิ่งกลับจะเครียดหนัก หากทำใจเย็นเข้าไว้ทุกอย่าก็จะดีเอง อย่างน้อยเมื่อไม่โกรธก็ไม่เครียด แล้วก็จะมีสติตั้งมั่นพอที่จะคิดแก้ไขปัญหาไปในทางที่ดี

ยอมรับฟังคำวิจารณ์ของผู้อื่น คนเราไม่ได้ดีไปเสียหมดทุกสิ่งทุกอย่าง แม้แต่เมื่อเราคิดว่าทำดีที่สุดแล้วก็อาจจะมีคนว่าไม่ดี ถ้าไม่เข้าข้างตัวเองจนเกินไป หัดทำใจกว้างยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นบ้างก็เป็นการแก้จุดบอดในตัวของเราได้อย่างหนึ่ง

ลดความเห็นแก่ตัว คนเราต้องอยู่ในสังคม ต้องพึ่งพาอาศัยกันและกัน ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และจริงใจต่อกันทำให้มีความสุข มิตรภาพทำให้เราอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้โดยปราศจากความเครียด

การบริหารจิต การฝึกสมาธิและวิปัสสนากรรมฐาน ปัจจุบัน หันมาใช้วิธีดังกล่าว เพื่อลดเครียดมากขึ้น และเป็นการแก้ปัญหาทางจิตใจที่ได้ผลดี แต่ผู้ปฏิบัติต้องอดทนและมีการฝึกอย่างสม่ำเสมอจึงจะเห็นผล

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ลองนำไปปฏิบัติดู ความจริงยังมีคำแนะนำหรือข้อควรปฏิบัติเพื่อลดเครียดอีกเยอะแยะ แต่ถ้าให้มากเกินไป เดี๋ยวคุณจะอ่านจนเกิดเป็นความเครียดขึ้นมา ก็จะไม่ดี เลยคิดว่าเอาแค่นี้ก่อนแล้วกัน ถ้ายังรู้สึกว่าไม่ดีขึ้นก็ลองคิดดูว่าจะต้องพึ่งอะไรดีที่นอกเหนือไปจากนี้

จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้


Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/chamlon/public_html/wp-content/themes/psychiatrist/header.php:1) in /home/chamlon/public_html/wp-content/plugins/unyson/framework/helpers/class-fw-session.php on line 13

Warning: session_start(): open(/tmp/sess_5a05d0975951016f3aa82397aca49c65, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /home/chamlon/public_html/wp-content/plugins/unyson/framework/helpers/class-fw-session.php on line 13

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/chamlon/public_html/wp-content/themes/psychiatrist/header.php:1) in /home/chamlon/public_html/wp-content/plugins/unyson/framework/helpers/class-fw-session.php on line 13